وقتی زنگ مدرسه میخورد، دیگر خیابانها قفل نمیشود
هر سال بازگشایی مدارس شهرها را در یکی از شلوغترین روزهای سال غرق میکند، اما شهرهای پیشرو با طرحهای جسورانهای از جمله خیابانهای بستهشده، پهپادهای نظارتی و زمانبندی هوشمند شروع مدارس، این معضل دیرینه را به چالشی قابل مدیریت تبدیل کردهاند.
به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، بازگشت دانشآموزان به مدرسه یکی از چالشبرانگیزترین دورهها برای مدیریت ترافیک شهری است. بر اساس مطالعات متعدد، در هفته نخست بازگشت به مدرسه، ترافیک صبحگاهی در مناطق مسکونی تا ۴۰ درصد افزایش پیدا میکند و زمان سفرهای شهری بهطور میانگین ۲۵ دقیقه طولانیتر میشود. این افزایش ترافیک نهتنها موجب اتلاف وقت والدین و افزایش استرس میشود، بلکه ایمنی دانشآموزانی را به خطر میاندازد که پیاده یا با دوچرخه به مدرسه میروند.
پژوهشها نشان میدهند که حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد از ترافیک صبحگاهی در مناطق شهری ناشی از سفرهای مدرسه است. این آمار در شهرهای بزرگ حتی بالاتر است و به ۵۰ درصد نیز میرسد. دلیل اصلی این پدیده تغییر سبک زندگی والدین است که ترجیح میدهند فرزندان خود را با خودروی شخصی به مدرسه برسانند، حتی اگر مدرسه در فاصله کوتاهی از خانه قرار داشته باشد. این رفتار نهتنها ترافیک را افزایش میدهد، بلکه آلودگی هوا و انتشار گازهای گلخانهای را نیز تشدید میکند.
در سالهای اخیر، شهرهای پیشرو در سراسر جهان رویکردهای نوینی برای مدیریت این چالش به کار گرفتهاند. این رویکردها شامل بستهشدن خیابانهای اطراف مدارس در ساعات اوج، ایجاد مسیرهای امن برای پیادهروی و دوچرخهسواری، زمانبندی هوشمند شروع مدارس و استفاده از فناوریهای دیجیتال برای نظارت و مدیریت ترافیک است. گزارشها نشان میدهند که نتایج این طرحها فراتر از انتظار است و نهتنها ترافیک را کاهش داده، بلکه ایمنی دانشآموزان و کیفیت هوای مناطق مدرسهای را نیز بهبود بخشیده است.
بوسان، کره جنوبی؛ سرمایهگذاری میلیاردی برای ایمنسازی مسیرهای مدرسه
بوسان در ۲۰۲۶ برنامه جامع ایمنسازی مسیرهای مدرسه را اجرا کرده که شامل نصب دوربینهای نظارتی، خطکشیهای ویژه و آموزش ایمنی ترافیک است. شهرداری بوسان در ژانویه ۲۰۲۶ اعلام کرد که ۱۱.۸ میلیارد وون (حدود ۸.۵ میلیون دلار) در سال ۲۰۲۶ برای بهبود ایمنی جادهای کودکان سرمایهگذاری میکند. این برنامه شامل ارتقای مناطق مدرسهای، سیستمهای اجرای ترافیک و برنامههای آموزش ایمنی عملی است.
بر اساس این طرح، بوسان قصد دارد ۲۸۳ محل را در سال ۲۰۲۶ بهبود بخشد که شامل ۲۵۳ سایت برای ارتقای دید شامل خطکشیهای زرد و آسفالت ضد لغزش، ۲۴ سایت برای نصب گاردریلهای محافظ جدید، پنج واحد دوربین نظارتی اضافی برای اجرای پارک غیرمجاز و نصب یک پیادهروی جدید است، همچنین چراغهای ترافیکی را در ۲۵ محل ارتقا میدهد تا به جلوگیری از سرعت زیاد و تخلفات چراغ قرمز در مناطق مدرسهای کمک کند.
یکی از نوآوریهای کلیدی این طرح، پروژه پایلوت «مسیر امن به مدرسه» است که بر مشارکت شهروندان تأکید دارد و در آوریل ۲۰۲۶ بهعنوان بخشی از استراتژی گستردهتر ایمنی ترافیک کودکان بوسان راهاندازی شد. این پروژه شامل چهار مدل اصلی است: جادههای مدرسهای بدون خودرو که در ساعات اوج بهطور کامل به روی خودروها بسته میشوند، مسیرهای پیادهرو فقط برای عابران پیاده که با موانع فیزیکی و علائم واضح از مناطق خودرویی جدا شدهاند و خیابانهای امن برای عابر پیاده با پروژههای اضافی از جمله بهبود مناطق پیادهکردن دانشآموزان با نصب سایهبانها و نیمکتها و اتصال مجدد مسیرهای پیادهروی گسسته با ایجاد پیادهروهای جدید و خطکشیهای ایمن.
این طرح با همکاری معلمان، والدین، ساکنان محلی و سازمانهای غیردولتی طراحی و اجرا میشود و تاکنون در ۱۵ مدرسه پایلوت اجرا شده است. نتایج اولیه نشان میدهد که ترافیک در مناطق مدرسهای ۴۰ درصد کاهش پیدا کرده و تعداد دانشآموزانی که پیاده یا با دوچرخه به مدرسه میروند ۳۵ درصد افزایش پیدا کرده است.
افزون بر این، بوسان در حال ارتقای دو سایت اصلی آموزش ایمنی ترافیک کودکان خود است. این مراکز با سرمایهگذاری ۵۰۰ میلیون وون نوسازی میشوند و شبیهسازهای واقعیت مجازی برای آموزش عبور از خیابان، مسیرهای دوچرخهسواری ایمن اجرا میشود. این مراکز سالانه به بیش از ۵۰ هزار کودک از سراسر شهر خدمات ارائه میدهند و آموزشهای عملی درباره ایمنی ترافیک، دوچرخهسواری ایمن، عبور از خیابان و رفتار صحیح در وسایل حملونقل عمومی را به کودکان ارائه میدهند.
لندن، بریتانیا؛ خیابانهای مدرسهای که ترافیک راتا ۹۰ درصد کاهش داد
لندن با اجرای طرح «خیابانهای مدرسهای» در صدها مدرسه، ترافیک خودروها را در ساعات اوج ۷۰ تا ۹۰ درصد کاهش داده و ایمنی دانشآموزان را بهطور چشمگیری بهبود بخشیده است. طرح خیابانهای مدرسهای لندن که از سال ۲۰۲۰ آغاز شد، در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ بهطور قابلتوجهی گسترش پیدا کرد. این طرح شامل بستهشدن خیابانهای اطراف مدارس به روی خودروهای شخصی در ساعات اوج (هشت تا نه صبح و ۱۴:۰۰ تا ۱۵:۳۰ بعدازظهر) است. فقط خودروهای ساکنان محلی، وسایل نقلیه اضطراری و سرویسهای مدرسه اجازه ورود به این مناطق را دارند. این طرح با استفاده از دوربینهای پلاکخوان و علائم ترافیکی موقت اجرا میشود.
بر اساس مطالعهای که در دسامبر ۲۰۲۵ توسط دانشگاه بیرمنگام منتشر شد و دادههای ۵۰۰ مدرسه ابتدایی در انگلستان و اسکاتلند را تحلیل کرد، طرحهای خیابان مدرسهای با افزایش ۶ درصدی سفرهای فعال از جمله پیادهروی، دوچرخهسواری و اسکوتر به مدرسه مرتبط هستند، همچنین سهم کودکانی که با خودروی شخصی به مدرسه میروند ۵ درصد کاهش پیدا کرده است، بدون اینکه کاهش در استفاده از حملونقل عمومی مشاهده شود.
اجرای موفقیتآمیز این طرح بهعنوان الگویی پیشرو در مدیریت شهری، با هدف اصلی ارتقای سلامت دانشآموزان و ایمنسازی محیط اطراف مدارس انجام شده است. در پنج مطالعه موردی که روی مناطق تحت پوشش این طرح انجام شد، نتایج بسیار درخشانی به ثبت رسیده است؛ بهطوریکه تردد خودروهای شخصی در این محدودهها در ساعات تعطیلی مدارس، بین ۷۰ تا ۹۰ درصد کاهش پیدا کرده و این موضوع محیطی آرام و امن برای عبور و مرور عابران پیاده فراهم آورده است. با اعمال محدودیتهای ترافیکی و ایجاد فضاهای پیادهمدار، سرعت متوسط وسایل نقلیه در این مناطق تا ۱۰ کیلومتر در ساعت کاهش پیدا کرده که خطر تصادفات رانندگی را بهشدت کاهش داده است.
در کنار ایمنی، پیامدهای زیستمحیطی این طرح نیز قابلتوجه است؛ پایشهای دقیق کیفیت هوا نشان میدهد که سطح اکسیدهای نیتروژن در روزهای فعالیت مدارس، حدود ۳.۸ درصد کاهش پیدا کرده است که گامی مهم در کاهش بیماریهای تنفسی کودکان محسوب میشود. این طرح با حمایتهای مالی مستقیم سازمان حملونقل لندن و مشارکت فعال شهرداریهای محلی به مرحله اجرا رسیده است. در حال حاضر صدها مدرسه در سراسر پایتخت بریتانیا تحت پوشش این مقررات هستند و با توجه به بازخوردهای مثبت شهروندان و مدیران آموزشی، برنامهریزیهای گستردهای برای توسعه این مدل به سایر نقاط و افزایش چشمگیر تعداد مدارس ایمن در سالهای آینده در دستور کار مدیریت شهری لندن قرار دارد.
چئونان، کره جنوبی؛ ایمن رفتن به مدرسه با هوش مصنوعی
چئونان در ژوئیه ۲۰۲۵ برنامه نوآورانه «ایمن رفتن به مدرسه» را با استفاده از هوش مصنوعی و مشارکت فعال شهروندان بهمنظور کاهش ۵۰ درصدی حوادث ترافیکی کودکان در سه سال اجرا کرد. این برنامه که با بودجه ۱۲ میلیارد وون (حدود ۸.۶ میلیون دلار) پشتیبانی میشود، نمونهای منحصربهفرد از مدیریت ترافیک مدارس با استفاده از فناوریهای پیشرفته و مشارکت جامعه محلی است.
برنامه ایمن رفتن به مدرسه با هدف کاهش ۵۰ درصدی حوادث ترافیکی کودکان تا سال ۲۰۲۸ طراحی شده است و قصد دارد شاخص ایمنی ترافیک شهر را از سطح نگرانکننده به سطح قابلقبول ارتقا دهد. این برنامه با توجه به آمار نگرانکننده حوادث ترافیکی کودکان در چئونان طراحی شد که نشان میداد این شهر یکی از بالاترین نرخهای حوادث ترافیکی کودکان در کره جنوبی را دارد.
نوآوریهای کلیدی این طرح استفاده از هوش مصنوعی برای شناسایی نقاط خطرناک در مسیرهای مدرسه است. سیستم هوش مصنوعی دادههایی درباره حوادث ترافیکی گذشته، حجم ترافیک در ساعات مختلف روز، رفتار رانندگان همچون سرعتگیری و ترمزهای ناگهانی و الگوهای حرکتی عابران پیاده را تحلیل میکند و نقاط پرخطر را با دقت بالا شناسایی میکند. برنامهریزان بر اساس این دادهها، بهبودهای هدفمندی از جمله نصب ۴۵ دوربین نظارتی جدید، خطکشیهای عابر پیاده با رنگهای روشن، تابلوهای هشداردهنده هوشمند که با سنسورهای حرکتی فعال میشوند، سرعتکاههای هوشمند و پیادهروهای عریضتر را اجرا میکنند.
این طرح شامل مشارکت فعال شهروندان است و والدین، معلمان و ساکنان محلی میتوانند از طریق اپلیکیشن موبایل «مسیر امن»، نقاط خطرناک را با عکس و توضیحات گزارش کنند، پیشنهادهایی برای بهبود ایمنی ارائه دهند و حتی بهعنوان داوطلب گارد ایمنی در ساعات اوج ترافیک فعالیت کنند. این مشارکت نهتنها به شناسایی سریعتر مشکلات کمک میکند، بلکه حس مسئولیتپذیری و همبستگی اجتماعی را نیز تقویت میکند. تاکنون بیش از ۵۰۰۰ شهروند در این برنامه ثبتنام کردهاند و بیش از ۱۲۰۰ گزارش از نقاط خطرناک دریافت شده است.
برنامه ایمن رفتن ایمن به مدرسه چئونان بهصورت فازبندیشده در سه سال اجرا میشود. در سال اول (۲۰۲۶-۲۰۲۵)، طرح بهصورت پایلوت در ۱۵ مدرسه ابتدایی و متوسطه اجرا شد و نتایج آن بهدقت ارزیابی میشود. در سال دوم (۲۰۲۷-۲۰۲۶) طرح به ۴۰ مدرسه دیگر گسترش مییابد و در سال سوم (۲۰۲۸-۲۰۲۷) در تمام ۸۵ مدرسه چئونان اجرا میشود.
سانتو دومینگو، جمهوری دومینیکن؛ طرح تردد با زمانبندی هوشمند
سانتو دومینگو در اوت ۲۰۲۶، «طرح بازگشت به مدرسه ۲۰۲۶» را در ۲۳ مدرسه اولویتدار اجرا کرد که شامل زمانبندی هوشمند شروع و پایان مدارس، استقرار مأموران ترافیک در نقاط کلیدی و مسیرهای کانالشده برای والدین است که ترافیک را به جهت مشخصی هدایت میکنند تا از پراکندگی و بینظمی جلوگیری شود.
بر اساس گزارشها، این طرح با همکاری اداره کل ایمنی ترافیک و حملونقل زمینی، مؤسسه ملی ترانزیت و حملونقل زمینی و شهرداری ناحیه ملی اجرا میشود و شامل اقداماتی در ۲۳ مرکز آموزشی اولویتدار در ناحیه ملی است. بر اساس این طرح، مدارس شروع و پایان مدارس در ساعات مختلفی برنامهریزی میشود تا ترافیک در یک زمان متمرکز نشود. این زمانبندی موجب میشود که ترافیک در طول یک بازه زمانی گستردهتر توزیع شود و از تراکم در یک ساعت خاص جلوگیری کند.
طرح ۲۰۲۶ سانتو دومینگو شامل کانالکشی مسیرها با مخروطهای ترافیکی برای سازماندهی ورود و خروج دانشآموزان است. والدین و سرپرستان از مسیرهای مشخصشدهای هدایت میشوند که با علائم واضح و موانع فیزیکی از مناطق عبور و مرور جدا شدهاند.
استقرار مأموران ترافیکی در نقاط استراتژیک بخش مهمی از این طرح است. این مأموران ترافیک را هدایت میکنند، رانندگان، والدین، دانشآموزان و سایر کاربران جاده را راهنمایی میکنند و در صورت نیاز به حوادث ترافیکی واکنش نشان میدهند، همچنین این مأموران بر رعایت محدودیت سرعت در مناطق مدرسهای نظارت میکنند و متخلفان را جریمه میکنند.
پاریس، فرانسه؛ ۲۵۰ خیابان مدرسهای و کاهش ۹۳ درصدی آلودگی هوا
پاریس با اجرای بیش از ۲۵۰ «خیابان مدرسهای» تا تابستان ۲۰۲۵، نهتنها ترافیک را در ساعات اوج ۷۰ تا ۹۰ درصد کاهش داده، بلکه آلودگی هوای مناطق مدرسهای را تا ۹۳ درصد بهبود بخشیده است. طرح خیابانهای مدرسهای پاریس که از سال ۲۰۱۹ آغاز شد، تا تابستان ۲۰۲۵ به بیش از ۲۵۰ مدرسه در سراسر شهر گسترش پیدا کرد. این طرح شامل بستهشدن خیابانهای اطراف مدارس به خودروهای شخصی در ساعات اوج است. فقط خودروهای ساکنان محلی، وسایل نقلیه اضطراری و سرویسهای مدرسه اجازه ورود به این مناطق را دارند. این طرح با استفاده از دوربینهای پلاکخوان، علائم ترافیکی موقت و مأموران پلیس شهری اجرا میشود.
بر اساس تحقیقات انجامشده، خیابانهای مدرسهای میتوانند آلودگی هوا و خطر ترافیک را در مقابل دروازه مدرسه و مسیرهای منتهی به آن کاهش دهند. مطالعهای که چهار مدرسه را بررسی کرد، نشان داد که این برنامه استفاده کلی از خودرو برای پیادهکردن و سوارکردن دانشآموزان را ۳۵ درصد، انتشارات خودروها را ۳۱ درصد و آلودگی هوای محیطی در مرزهای مدرسه را ۹۳ درصد کاهش داده است.
طرح خیابانهای مدرسهای پاریس با حمایت مالی شهرداری پاریس و همکاری پلیس شهری اجرا میشود. گزارشها نشان میدهند که بیش از ۲۵۰ مدرسه در پاریس این طرح را اجرا میکنند و برنامهریزی شده است که این تعداد در سالهای آینده افزایش پیدا کند. بیش از ۲۰ شهر فرانسه از جمله لیون، مارسی و تولوز در حال اجرای طرحهای مشابه هستند و اتحادیه اروپا نیز از این طرح بهعنوان نمونهای از حملونقل پایدار شهری حمایت میکند.
دبی، امارات متحده عربی؛ پهپادها، گشتهای سواره و ۷۷۵ مأمور برای مدیریت ترافیک مدارس
دبی برای سال تحصیلی ۲۰۲۷-۲۰۲۶، یکی از پیچیدهترین و پیشرفتهترین طرحهای مدیریت ترافیک مدارس را اجرا کرده است: ۷۷۵ مأمور پلیس، ۲۵۳ گشت ترافیکی، ۲۸ پهپاد نظارتی و گشتهای سواره و دوچرخهای برای نظارت بر ترافیک ۳۰۰ مدرسه در سراسر امارت.
طرح «امنیت مدرسه» پلیس دبی که در اوت ۲۰۲۶ اجرا شد، نمونهای منحصربهفرد از مدیریت ترافیک مدارس با استفاده از فناوریهای پیشرفته و نیروی انسانی گسترده است. بر اساس گزارش پلیس دبی، این طرح شامل استقرار ۷۷۵ نفر از پرسنل پلیس، ۲۵۳ گشت امنیتی و ترافیکی، ۲۸ پهپاد برای نظارت بر ترافیک و مکانهای کلیدی، چهار گشت لوکس، پنج گشت سواره و ۶۵ دوچرخهسوار پلیس است. این طرح با همکاری اداره جادهها و حملونقل و وزارت آموزش و پرورش اجرا میشود.
استفاده از پهپادهای نظارتی جنبه نوآورانه طرح است که ترافیک اطراف مدارس را در ساعات اوج رصد میکنند. این پهپادها به دوربینهای باکیفیت بالا و سیستمهای ارتباطی پیشرفته مجهز هستند و میتوانند ترافیک را بهصورت زنده به مرکز فرماندهی پلیس ارسال کنند. این امکان به پلیس اجازه میدهد که در صورت مشاهده ترافیک سنگین یا حوادث ترافیکی، بهسرعت واکنش نشان دهد و گشتهای زمینی را به نقاط مورد نیاز اعزام کند.
طرح دبی شامل ایجاد مناطق امن ترافیکی در اطراف ۳۰۰ مدرسه در سراسر شهر است. در این مناطق سرعت مجاز کاهش پیدا کرده و علائم ترافیکی ویژهای نصب شده است، همچنین مناطق مشخصی برای توقف و پیادهکردن دانشآموزان ایجاد شده است تا والدین بدون ایجاد ترافیک، فرزندان خود را پیاده کنند.
یکی دیگر از نوآوریهای این طرح، همکاری با اپلیکیشن یانگو برای ارائه سرویس اشتراکگذاری خودرو در منطقه البرشا است. این سرویس که بهطور ویژه برای والدین دانشآموزان طراحی شده، به چندین خانواده اجازه میدهد که خودروی خود را بهصورت مشترک استفاده کنند و به این ترتیب تعداد خودروهای اطراف مدارس را کاهش دهند. پلیس دبی اعلام کرده است که این طرح در طول سال تحصیلی ادامه خواهد داشت و در صورت موفقیت، به سایر مناطق امارات نیز گسترش پیدا خواهد کرد.
