بارداری بعد از ۴۰سالگی پرخطر است؟
سن ازدواج و بهدنبال آن بارداری در کشور رو به افزایش است. خیلیها معتقدند که در سنین بالا جنین میتواند در معرض انواع بیماریها قرار بگیرد اما متخصصان زنان و زایمان همواره تأکید کردهاند بارداری در سن بالاتر از ۴۰سالگی الزاما بهمعنای تولد نوزاد بیما...
به گزارش سلامت نیوز به نقل از همشهری، زهرا نائیجی، رئیس بخش بارداری پرخطر بیمارستان مهدیه، فلوشیپ طب مادر و جنین و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، در تلویزیون همشهری در اینباره به نکات جالبی اشاره کرده که در ادامه میخوانید.
بارداری پرخطر فقط مربوط به سن مادر نیست
بهگفته نائیجی، بارداری پرخطر تنها به سن مادر محدود نمیشود و گروههای مختلفی را شامل میشود؛ از بارداریهای چندقلویی گرفته تا مادرانی که به بیماریهایی مانند فشارخون بالا، دیابت، لوپوس یا بیماریهای قلبی مبتلا هستند. مادران دیالیزی، زنان با سابقه زایمانهای ناموفق متعدد و برخی مادران با سن بالا نیز در این گروه قرار میگیرند. در کشورهای مختلف برای مراقبت از این مادران، تیمهای تخصصی تعریف شده و ایران نیز در سالهای اخیر برای ایجاد چنین ساختاری تلاش کرده، هرچند هنوز با شرایط ایدهآل فاصله دارد.
چرا سن بارداری در حال افزایش است؟
نائیجی درباره افزایش سن بارداری در سالهای اخیر توضیح داد: افزایش تمایل زنان به ادامه تحصیل و به تعویق انداختن تشکیل خانواده، در ایران و بسیاری از کشورهای جهان باعث شده تعداد زنانی که نخستین بارداری خود را در سنین بالاتر تجربه میکنند، افزایش پیدا کند. او با تأکید بر اهمیت سلامت پیش از بارداری گفت: زنان بهتر است پیش از تصمیم به بارداری، عوامل خطر قابل اصلاح مانند اضافهوزن، تغذیه نامناسب، کمتحرکی، دیابت و فشارخون را کنترل کنند.
بهگفته این متخصص طب مادر و جنین، بارداری در سنین بالاتر، بهویژه از ۴۰سالگی، در گروه بارداریهای پرخطر قرار میگیرد؛ اما پرخطربودن بهمعنای نتیجه نامطلوب قطعی نیست. البته اگر مادر بیماری زمینهای نداشته باشد، میزان خطر کمتر است و با وجود افزایش سن، بیش از ۸۰ تا ۸۷درصد این بارداریها میتوانند نتیجه خوبی داشته باشند.
محدودیت غربالگری خطرناک نیست؟
نائیجی درباره محدودیتهای که در قانون جوانی جمعیت درباره غربالگری جنین رخ داده و منجر به محدود شدن دسترسی عمومی به خدمات غربالگری شده، عنوان کرد: سطوح برخوردار جامعه به هر شکلی به این غربالگری دسترسی پیدا میکنند، مسئله مهم این است که سطوح ضعیف مالی جامعه باید به این خدمات دسترسی بهتری داشته باشند.
حذف غربالگری از برخی سطوح خدمات اولیه، میتواند بیش از همه خانوادههای کمبرخوردار را تحتتأثیر قرار دهد؛ چراکه این گروهها ممکن است دسترسی کمتری به مراکز خصوصی و خدمات تخصصی داشته باشند. بهگفته این متخصص، ادعای اینکه غربالگریهای غیرضروری در گذشته باعث سقط جنینهای سالم میشده، نادرست است و صدور مجوز قانونی برای سقط جنین نیازمند تأییدهای پزشکی و قانونی است و صرفا براساس یک نتیجه سونوگرافی انجام نمیشود. در مواردی که احتمال ناهنجاری جنینی مطرح باشد، بررسیهای تخصصی و تأیید مراجع مورد اعتماد پزشکی قـانـونـــی ضرورت دارد.
نگرانی از اختلالات کروموزومی
نائیجی در توضیح مهمترین نگرانیهای جنینی با افزایش سن مادر به اختلالات کروموزومی مانند سندروم داون و تریزومی18 بیان کرد: امروزه روشهای مختلف غربالگری و تشخیص پیش از تولد در کشور در دسترس است و سونوگرافیهای پیشرفته جنین توسط متخصصان طب مادر و جنین و رادیولوژیستهای آموزشدیده انجام میشود. همچنین برخی روشهای تشخیصی مانند آمنیوسنتز و حتی جراحیهای داخل رحمی جنین در مراکز تخصصی کشور در حال انجام است. بهگفته او، هدف از غربالگری صرفا تصمیمگیری درباره ادامه یا پایان بارداری نیست، بلکه تشخیص زودهنگام میتواند خانواده را نسبت به وضعیت جنین آگاه و امکان برنامهریزی و مراقبت مناسبتر را فراهم کند.
جراحی کمتهاجمی برای مادران باردار
با هدف کاهش خطر برای مادر و جنین روشهای جراحی کمتهاجمی هم در مراکز درمانی در حال انجام است. رئیس بخش بارداری پرخطر بیمارستان مهدیه در اینباره توضیح میدهد: تیم تخصصی شامل متخصص طب مادر و جنین و لاپاروسکوپیست برخی جراحیها را با برش کوچک و استفاده از دوربین انجام میدهند. انجام این جراحیها نیازمند همکاری چند گروه تخصصی است و در بیمارستان مهدیه تلاش شده با مشارکت متخصصان طب مادر و جنین، گروه ناباروری، لاپاروسکوپی و سایر متخصصان، چنین خدماتی توسعه پیدا کند.
2گروه نیازمند مراقبت بیشتر
- زیر 18سال
- بالای 40سال
نکته: در این گروهها احتمال فشارخون بالا، زایمان زودرس، تولد نوزاد کموزن و سزارین بیشتر است اما بهمعنای ممنوعیت بارداری در این سنین نیست، بلکه مادرانی که در این گروهها قرار دارند باید تحت مراقبت دقیقتر قرار گیرند.
خدمات بارداری و زایمان در ایران چقدر هزینه دارد؟
- زایمان طبیعی در مسیر سیاستهای جوانی جمعیت تقریبا رایگان ارائه میشود.
- زایمان سزارین براساس اندیکاسیون پزشکی با پوشش بیمه و با هزینه نسبتا پایین انجام میشود.
- خدمات تشخیصی مانند سونوگرافیهای تخصصی و داپلر در مراکز خصوصی هزینه بالایی دارند.
- در مراکز دولتی، خدمات بارداری با هزینه بسیار پایینتری ارائه میشود.
- سونوگرافیهای چند میلیونی بخش خصوصی، در سیستم دولتی با هزینهای حدود ۵۰۰هزار تا یکمیلیون تومان انجام میشود.