تشدید بحران آموزش در اروپا با افت وحشتناک تحصیلی دانشآموزان
نتایج تازه آزمون بینالمللی پیزا از افت کمسابقه عملکرد دانشآموزان در شماری از نظامهای آموزشی مطرح اروپا حکایت دارد؛ فرانسه، آلمان، هلند و فنلاند با کاهش نمرات در ریاضی، خواندن و علوم روبهرو شدهاند و کارشناسان، کمبود معلم، تغییرات مکرر برنامههای...
به گزارش سرویس شهرهای جهان خبرگزاری ایمنا، نتایج آزمون پیزا ۲۰۲۵ نشان میدهد بعضی از کشورهای اروپایی که سالها بهعنوان الگوهای آموزشی شناخته میشدند، با افت قابلتوجه مهارتهای پایه دانشآموزان مواجه شدهاند. این آزمون توانایی نوجوانان ۱۵ ساله را در بهکارگیری آموختههای مدرسه در موقعیتهای واقعی زندگی در سه حوزه خواندن، ریاضی و علوم ارزیابی میکند.
در آلمان، عملکرد دانشآموزان به پایینترین سطح ثبتشده در تاریخ این ارزیابی رسیده است؛ بهطوریکه حدود یکچهارم دانشآموزان در علوم و حدود یکسوم در خواندن و ریاضی به سطح مهارت مورد انتظار نرسیدهاند. همچنین حدود یکپنجم نوجوانان در هر سه حوزه با کمبود مهارت مواجه هستند. نتایج نشان میدهد وضعیت اقتصادی خانواده همچنان تأثیر زیادی بر موفقیت تحصیلی دارد؛ بهگونهای که تنها ۲ درصد از دانشآموزان خانوادههای کمدرآمد به سطوح بالای مهارتی میرسند، در حالی که این رقم برای خانوادههای برخوردار ۲۵ درصد است.
در آلمان، نتایج تازه بار دیگر بحثی را که پس از نخستین «شوک پیزا» در سال ۲۰۰۰ شکل گرفته بود، زنده کرده است. آلمان پس از نتایج ضعیف آن دوره اصلاحات گستردهای را در نظام آموزشی دنبال کرد و در سال ۲۰۱۲ عملکرد دانشآموزان این کشور به بالاتر از میانگین سازمان همکاری و توسعه اقتصادی رسیده بود، اما نتایج ۲۰۲۵ نشان میدهد این پیشرفت پایدار نمانده است. طی یک دهه گذشته شمار نوجوانانی که به دلیل ضعف همزمان در خواندن و ریاضی در معرض مشکل برای ادامه تحصیل قرار دارند، دو برابر شده است.
هلند نیز پایینترین نتایج تاریخی خود را ثبت کرده و ۳۹ درصد از نوجوانان ۱۵ ساله فاقد مهارتهای پایه خواندن هستند؛ رقمی که نسبت به ۳۳ درصد در سال ۲۰۲۲ افزایش یافته است. نمره خواندن دانشآموزان هلندی طی یک دهه بیش از ۶۰ امتیاز کاهش یافته و افت در ریاضی و علوم نیز ادامه داشته است.
در فرانسه نیز نتایج در پایینترین سطح تاریخی قرار گرفته است. کارشناسان، کمبود سرمایهگذاری آموزشی، نابرابری اجتماعی، کمبود معلم و تغییرات مکرر سیاستهای آموزشی را از عوامل مؤثر میدانند. در همین حال، در فنلاند که سالها یکی از الگوهای جهانی آموزش محسوب میشد، میانگین نمرات ریاضی و خواندن نسبت به سال ۲۰۲۲ کاهش یافته و عملکرد علوم تقریباً ثابت مانده است.
کارشناسان آموزشی در این کشورها معتقدند افت نتایج تنها پیامد دوران همهگیری کرونا نیست و مشکلات ساختاری نیز در آن نقش دارند. کاهش انگیزه دانشآموزان، استفاده گسترده از تلفنهای هوشمند و شبکههای اجتماعی که به گفته برخی کارشناسان جای مطالعه عمیق را گرفته است، از مهمترین نگرانیهای مطرحشده هستند.
در سوئد نیز نتایج پایین، بحثهای گستردهای درباره نقش صفحهنمایش، مهاجرت و کمبود نیروی آموزشی ایجاد کرده است. با این حال، کارشناسان تأکید دارند که افت عملکرد دانشآموزان را نمیتوان به یک عامل واحد نسبت داد و اصلاح برنامههای درسی، تقویت جایگاه معلم و ایجاد محیطهای آموزشی برابرتر از جمله اقداماتی است که در کشورهای مختلف اروپا دنبال میشود.