رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی: قیمت بنزین باید هر 6 ماه اصلاح شود

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران با تأکید بر اجتناب‌ناپذیر بودن بنزین ۱۰ هزار تومانی، خواستار بازنگری و اصلاح دوره‌ای قیمت سوخت در بازه‌های زمانی شش‌ماهه شد.

نزدیک شدن قیمت بنزین به هزینه‌های واقعی تولید شاید به اقتصاد کمک کند، اما دغدغه اصلی این است که سرعت این گرانی چقدر باشد و دولت چطور جلوی اثر روانی آن روی قیمت سایر کالاها را بگیرد. از سوی دیگر، اختلاف زیاد میان هزینه واقعی تولید بنزین و پولی که مردم برای خرید آن می‌پردازند، اصلاح قیمت‌ها را بسیار جدی کرده است.

با عنایت به آخرین اخبار داخلی، آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران با بیان اینکه ادامه ثابت نگه‌داشتن قیمت سوخت کمکی به حل مشکل ناترازی انرژی نمی‌کند، افزایش و اصلاح قیمت بنزین را تصمیمی ناگزیر و لازم‌الاجرا دانست.

فهرست مطالب

شکاف عمیق قیمت بنزین با هزینه واقعی تولید

آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران در پاسخ به پرسشی درباره ارزیابی خود از قیمت ۱۰ هزار تومانی بنزین اعلام کرد که افزایش قیمت بنزین یک فرآیند کاملاً غیرقابل اجتناب بوده است. وی تأکید کرد که هرگونه تأخیر و تعلل در اصلاح قیمت این حامل انرژی، حاصلی جز تحمیل ضرر و زیان‌های سنگین برای کشور به همراه نداشته است.

به گزارش اقتصاد آنلاین، نجفی با اشاره به شرایط موجود این میزان افزایش را دارای شیبی بسیار ملایم دانست و خاطرنشان کرد که حتی با نرخ ۱۰ هزار تومانی نیز هزینه واقعی تولید بنزین به‌طور کامل تأمین و پوشش داده نمی‌شود.

رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران در تشریح جزئیات هزینه واقعی تولید بنزین توضیح داد که فارغ از قیمت اولیه نفت خام، فرآیند تولید بنزین نیازمند صرف هزینه‌های بسیار قابل توجهی است؛ به‌گونه‌ای که برای تولید هر لیتر بنزین و قرار گرفتن محصول نهایی در اختیار مصرف‌کننده، شاید نزدیک به ۲۱ تا ۲۲ هزار تومان هزینه لازم باشد. وی افزود که هزینه تولید صرفاً به نفت خام محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از دستمزد نیروی کار، هزینه‌های تأمین مواد اولیه و سایر عوامل و ابزارهای تولید نیز مستقیماً در تعیین قیمت تمام‌شده نهایی اثرگذار هستند.

وی با تأکید بر اینکه تولید بنزین نیز مانند هر فعالیت اقتصادی دیگری از تورم عمومی تأثیر می‌پذیرد و با افزایش هزینه‌های دستمزد و مواد اولیه نمی‌توان انتظار داشت بهای محصول نهایی برای همیشه ثابت بماند خاطرنشان کرد: «سال‌هاست نفت خام را از چاه‌ها استخراج می‌کنیم، بخشی را صادر کرده و بخش دیگر را به بنزین و سایر فرآورده‌های سوختی تبدیل و با حداقل قیمت مصرف می‌کنیم.»

وی تصریح کرد نباید این ذهنیت وجود داشته باشد که می‌توان چاه‌های نفت را بی‌محابا استخراج کرد، آن را سوزاند یا صادر کرد و تمام درآمدها را صرف مخارج و هزینه‌های روزمره نمود، بدون اینکه سهم آیندگان لحاظ شود؛ بلکه باید سهم بین‌نسلی این منابع مشخص شده و بخشی از درآمدهای نفتی برای نسل‌های آینده در صندوق توسعه ملی ذخیره و نگهداری شود.

بیشتر بخوانید

پیامدهای سیاست تثبیت قیمت سوخت

این عضو اتاق بازرگانی ایران در پاسخ به پرسشی پیرامون ضرورت یا اصرار بر ثابت نگه داشتن بهای سوخت تصریح کرد که تصور لزوم تثبیت قیمت بنزین، ذهنیت درستی نیست و چنین رویکردی اساساً بیشتر از دوران دولت آقای احمدی‌نژاد شکل گرفت و تثبیت شد.

وی یادآور شد در دولت‌های پیش از دولت احمدی‌نژاد، روند اصلاح قیمت بنزین به‌صورت سالانه، منظم و تدریجی صورت می‌گرفت و بدنه جامعه نیز این سازوکار را پذیرفته بود؛ چرا که افزایش‌ها به شکل پلکانی اجرا می‌شد و معمولاً هیچ‌گونه تنش جدی در پی نداشت.

نجفی افزود متأسفانه با پیش گرفتن برخی رفتارهای عوام‌فریبانه، خسارت‌هایی جبران‌ناپذیر به پیکره کشور وارد آمد؛ از توزیع یارانه‌های بدون هدف مشخص گرفته تا سیاست‌هایی که در نهایت به جای تحقق اهداف واقعی هدفمندی یارانه‌ها، سبب ایجاد وابستگی شدیدتر جامعه به پرداخت‌های یارانه‌ای شد.

وی تشریح کرد سیاست اشتباه سال‌های گذشته این بود که ابتدا بهای سوخت برای دوره‌ای طولانی‌مدت ثابت نگه داشته می‌شد و سپس به یک‌باره جهش‌ها و افزایش‌های غیرمتعارف به آن اعمال می‌گردید که در نهایت باعث حساس شدن افکار عمومی و جامعه نسبت به هر نوع تغییر در بهای بنزین شد.

وضعیت طبقات مختلف درآمدی و جزئیات سهمیه‌های یارانه‌ای

نجفی با پرداختن به وضعیت مصرف اقشار مختلف جامعه توضیح داد که هم‌اکنون سهمیه‌های قبلی پابرجا هستند و همچنان سهمیه ۶۰ لیتر بنزین با قیمت یارانه‌ای حدود 1500 تا 1600 تومان و سهمیه ۵۰ لیتری بنزین ۳ هزار تومانی در دسترس قرار دارد.

وی عنوان داشت بخش عمده‌ای از جامعه و خانواده‌های دارای درآمد متوسط و پایین که شغلشان به حوزه حمل‌ونقل عمومی، مسافرکشی یا جابه‌جایی مسافر وابسته نیست، می‌توانند بخش قابل توجهی از نیازهای سوختی خود را با اتکا به همین سهمیه‌های موجود برطرف سازند و شاید اصلاً نیازی به استفاده از بنزین ۱۰ هزار تومانی پیدا نکنند.

وی درباره افرادی که مصرف بالایی دارند نیز خاطرنشان کرد که مصرف بالاتر معمولاً با سطح درآمدی بالاتر همراه است و برای این دسته از افراد، پرداخت نرخ ۱۰ هزار تومانی سهم بزرگی از هزینه‌های ماهانه‌ را تشکیل نخواهد داد. این فعال اقتصادی همچنین درباره وضعیت شاغلان حوزه حمل‌ونقل عمومی و افرادی که در تاکسی‌های اینترنتی یا شبکه‌های مشابه به مسافرکشی مشغول هستند تأکید کرد که دولت موظف است تمهیدات و پیش‌بینی‌های لازم را برای این گروه‌ها در نظر گرفته باشد.

همچنین بخوانید

ضرورت نظارت بر بازار

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی در واکنش به دغدغه‌ها و نگرانی‌های مربوط به سرایت گرانی بنزین به سایر اقلام و خدمات تصریح کرد که دولت باید به‌طور کاملاً جدی و متعهدانه نهادها و دستگاه‌های نظارتی خود را به خط کند تا مانع از بهانه‌جویی و سوءاستفاده آن دسته از فعالانی شوند که قصد دارند افزایش بهای بنزین را دستاویزی برای بالا بردن هزینه‌ها و نرخ خدمات خود قرار دهند.

وی افزود افزایش قیمت بنزین به نرخ ۱۰ هزار تومان، به خودی خود اثر جدی و واقعی بر بهای تمام‌شده بسیاری از فعالیت‌ها، خدمات و کالاها ندارد و نباید اجازه داد این موضوع بهانه‌ای برای گرانی عمومی شود. نجفی بار دیگر تأکید کرد که نظارت دقیق باید مانع از شکل‌گیری موج تورمی جدید و ایجاد نارضایتی میان اقشار مختلف جامعه شود.

مدل پیشنهادی اصلاح شش‌ماهه قیمت سوخت

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران در پاسخ به پرسشی درباره میزان و نحوه مناسب برای افزایش مرحله‌ای نرخ بنزین اظهار داشت همان‌طور که در گذشته اصلاح قیمت‌ها به شکل سالانه انجام می‌شد و هر سال رقمی معین و مشخص به بهای هر لیتر اضافه می‌گردید، در شرایط کنونی نیز مناسب‌ترین شیوه این است که با یک عدد مشخص و منطقی، هر ۶ ماه یک‌بار نسبت به اصلاح قیمت بنزین اقدام شود.

وی درباره افق زمانی این برنامه توضیح داد چنانچه در یک بازه زمانی ۲ تا ۳ ساله آینده بتوان قیمت بنزین را گام‌به‌گام به مرز قیمت واقعی آن نزدیک کرد، پس از رسیدن به این سطح منطقی می‌توان بار دیگر اصلاح قیمت‌ها را به‌صورت سالانه پیگیری نمود.

نجفی درباره سازوکار تعیین نرخ در مراحل بعدی افزود پس از این مرحله، می‌توان بهای بنزین را متناسب با شاخص‌های کلان اقتصادی مانند نرخ تورم عمومی یا نوسانات نرخ ارز هماهنگ و تنظیم کرد، یا اینکه در ابتدای هر سال قیمت معینی متناسب با شرایط همان سال تعیین شود.

بنزین سوخت قیمت بنزین پوریا هاشم پور